Hukukta süre, hak kazanmanın da hak kaybetmenin de zeminidir. Yargılama hukukunun temel kuralı şudur: süre kaçırıldığında hak da kaçar. İstinaf, temyiz, itiraz, dava açma, dilekçe verme — hepsinin yasal süresi vardır ve genellikle uzatılması mümkün değildir. Bu rehber, avukatın günlük pratikte ihtiyaç duyacağı süre hesaplama kurallarını başlıklar hâlinde toplar.

HMK m. 91-93: Temel Süre Hesaplama Kuralları

Hukuk Muhakemeleri Kanunu süre hesaplama için üç temel madde sunar:

  • m. 91: Süreler, hak düşürücü ya da yargılama süreleri olabilir.
  • m. 92: Süre, tebliğden veya tefhimden sonraki bir sonraki günde işlemeye başlar. Tebliğ günü süreye dahil değildir.
  • m. 93: Sürenin son günü resmi tatile veya hafta sonuna rastlarsa, süre sonraki ilk iş gününe uzar.

Bu üç kural hukuk avukatlığının temelidir. Tebligatı 25 Mayıs Cuma günü aldıysanız ve 30 günlük süreniz varsa, sayım 26 Mayıs Cumartesi'den başlar (= 1. gün), 24 Haziran Pazartesi 30. günde dolar (sürenin sonu cumartesiye denk gelirse 30 Haziran'a uzar). Hesap hatası süre kaçırmaya yol açar.

Ücretsiz Adli Tatil Hesaplayıcı'mız bu kuralları otomatik uygular.

2026 Adli Tatili: 20 Temmuz – 31 Ağustos

HMK m. 102: Adli tatil her yıl 20 Temmuz'da başlar ve 31 Ağustos'ta sona erer. 2026 yılı için tarihler:

  • Başlangıç: 20 Temmuz 2026 Pazartesi
  • Bitiş: 31 Ağustos 2026 Pazartesi
  • Yeniden açılış: 1 Eylül 2026 Salı

HMK m. 104 uyarınca adli tatil süresi içine düşen süreler tatilin bitiminden itibaren bir hafta uzar. Yani sürenin son günü 20 Temmuz ile 31 Ağustos arasındaki herhangi bir tarih ise, süre 7 Eylül 2026 Pazartesi günü mesai bitimine kadar uzar.

İdari yargı için 2577 sayılı İYUK ile ceza yargılaması için CMK m. 331 ayrı düzenleme getirir, tarih aralığı genelde paraleldir.

Adli Tatilde Hangi İşler Görülür?

HMK m. 103 uyarınca tatil döneminde de görülecek işler:

  • İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz talepleri
  • Delil tespiti
  • Kişiler hukuku ve aile hukukunun acele işleri (nafaka, çocuk teslimi, velayet)
  • Konkordato ve iflas
  • Tahliye davaları
  • Tüketici hakem heyetleri (ayrıca)

Nöbetçi mahkemeler tatilde de çalışır. İcra daireleri ise adli tatilde de işlem yapmaya devam eder; sürelerin durması yalnızca yargılama süreleri için geçerlidir, icra hukukunun kendi süre düzeni paraleldir.

Tebligat Günü Süreye Dahil mi?

Net cevap: Hayır. HMK m. 92/2 uyarınca süre tebliğden (veya tefhimden) sonraki günden itibaren işlemeye başlar.

Tebliğ ile tefhim arasındaki fark:

  • Tebliğ: Yazılı olarak ulaştırılma (fiziksel tebligat veya elektronik tebligat).
  • Tefhim: Duruşmada hazır bulunan tarafa sözlü ve yüzleştirici şekilde bildirim.

Elektronik tebligatta süre başlangıcı genelde tebligatın elektronik posta kutusuna düşüş tarihinden itibaren sayılır; 5. iş gününde okunmamış olsa bile yapılmış sayılır (Tebligat Kanunu m. 7/a).

E-Tebligat ve UETS: Zorunluluk ve Süre Sayımı

7201 sayılı Tebligat Kanunu m. 7/a, elektronik tebligatın belirli kişiler için zorunlu olduğunu hükme bağlar. Avukatlar (sicile kayıtlı), şirketler, kamu kurumları ve meslek odası üyeleri kapsam içindedir.

Sistem: Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi (UETS). PTT KEP üzerinden iletilir.

Süre sayımı: Tebligat UETS kutusuna düştüğü andan itibaren 5 iş günü içinde okunmazsa, 6. günden itibaren tebliğ yapılmış sayılır. Bu kuralı bilmeyen avukatlar "henüz okumadım" diye süreyi kaçırabilir; UETS kutusuna düzenli bakmak iş prensibi olmalıdır.

KEP ile UETS sık karıştırılır; ikisi farklı altyapılardır. KEP ve UETS farkı yazımızda detaylar var.

Bu konuda detaylı makaleler

Aşağıdaki yazılar bu rehberin alt başlıklarını derinlemesine ele alır:

Sıkça Sorulan Sorular

Adli tatil her yıl aynı tarihte mi?

Evet. HMK m. 102 uyarınca her yıl 20 Temmuz – 31 Ağustos arasıdır. Tarih değişikliği için kanun değişikliği gerekir.

Sürenin son günü Pazar gününe rastlarsa ne olur?

HMK m. 93 uyarınca süre sonraki ilk iş gününe uzar. Pazar günü süre kaçırılmış sayılmaz; pazartesi (eğer resmi tatilse, sonraki iş günü) mesai bitimine kadar işlem yapılabilir.

E-tebligatı 5 gün okumazsam ne olur?

Tebligat yapılmış sayılır ve sürelerin işlemeye başlaması bu varsayıma dayanır. UETS kutusuna her iş günü kontrol edilmesi pratik standardındır.

Adli tatilde icra dosyalarına haciz yapılır mı?

Evet. İcra daireleri adli tatilde çalışmaya devam eder; haciz, satış ve diğer icrai işlemler yapılır. İcra hukukunun kendi süre düzeni HMK'dan ayrıdır.

Tebliğden sonraki gün hafta sonuna denk gelirse süre başlar mı?

Evet, süre başlar. Hafta sonu sürenin akışını durdurmaz; sadece son günün hafta sonuna gelmesi bir sonraki iş gününe uzatır.