Avukatlığa yeni başlayan meslektaşların ilk haftalarında en çok kafa karıştıran konulardan biri sürelerin başlangıç günüdür. "Tebliğ alındığı gün de süreden mi?" sorusu, kıdemli avukatların bile zaman zaman tereddüt ettiği bir noktadır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK, 6100 sayılı) m. 92/2, bu konuyu kesin biçimde çözmüştür. Bu yazıda, mevzuat hükmünü pratik örneklerle netleştiriyoruz.
HMK m. 92/2 Ne Diyor?
HMK m. 92/2 aynen şöyledir: "Süreler gün olarak belirlenmiş ise tebliğ veya tefhim edildiği gün hesaba katılmaz ve süre son günün tatil saatinde biter." Bu hüküm iki şeyi açıkça söyler:
- Tebliğ (ya da tefhim) günü süreye dahil değildir.
- Süre, son günün mesai saatinde biter.
Yani sizin için 30 günlük bir süre, tebliğ tarihinden değil tebliğ tarihinin ertesinden başlar. Bu kural sadece HMK kapsamındaki davalar için değil, ona atıf yapan diğer kanunlar için de (büyük ölçüde) geçerlidir.
Tebliğ ve Tefhim Farkı
Tebliğ, kararın taraflara Tebligat Kanunu (7201 sayılı) hükümlerine göre fiziki veya elektronik olarak ulaştırılmasıdır. Tefhim ise duruşma sırasında hakimin kararı taraflara sözlü olarak bildirmesidir. HMK m. 297, kararın tefhim edilmesi gerektiğini söyler; ancak süre açısından kritik olan tebliğdir. Çoğu durumda tefhim "kısa karar"dır; gerekçeli karar daha sonra tebliğ edilir ve süre buradan başlar.
Elektronik Tebligatta Başlangıç
Tebligat Kanunu m. 7/a uyarınca elektronik tebligat zorunlu olan kişiler ve avukatlar için, elektronik tebligat sistem tarafından muhataba ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır. Yani UYAP üzerinden tebligat gönderildiğinde, avukat o gün kutusuna düşse bile süre yasal olarak beşinci günün sonunda başlamış sayılır. Burada HMK m. 92/2'nin "tebliğ günü sayılmaz" kuralı, bu beşinci gün sonu üzerinden uygulanır.
Pratik Örnek
UYAP üzerinden 1 Haziran 2026 Pazartesi günü gönderilen bir tebligat:
- Beşinci günün sonu: 6 Haziran 2026 Cumartesi.
- Cumartesi tatil olduğundan HMK m. 93 uyarınca takip eden ilk iş günü olan 8 Haziran 2026 Pazartesi tebliğ tarihi sayılır.
- Süre 9 Haziran 2026 Salı günü başlar (m. 92/2).
Fiziki Tebligatta Hesap
PTT veya memur eliyle yapılan tebligatta, tebliğ mazbatasındaki tarih esas alınır. Mazbatada yazan gün süreye dahil değildir. Mazbatanın temin edilmesi her zaman mümkün olduğundan, süre tartışmalı dosyalarda mazbatayı dosyaya eklemek ve büro yazılımına yüklemek hayat kurtarır.
Sık Yapılan Hatalar
- Tebliğ gününü ilk gün sayma: En sık hata budur. 30 günlük sürede tebliğ günü sayılırsa 29. günde verilmiş gibi görünür, oysa süre dolmuş olur.
- UYAP açılış gününü tebliğ saymak: Avukat e-tebligatı 3. günde gördü diye o günden başlatmak yanlıştır; beşinci günün sonu esastır.
- Hafta olarak verilen süreyi gün gibi saymak: Hafta, ay ve yıl olarak belirlenen sürelerde m. 92/3 uygulanır; "tebliğ günü sayılmaz" kuralı orada da geçerlidir ama hesap farklıdır.
- Tefhim ile başlattığını sanmak: Bazı meslektaşlar kısa karar üzerine süre saymaya başlar; oysa gerekçeli karar tebliği esastır (istisnalar saklıdır).
Hesabı Otomatikleştirin
Süre hesabını her dosyada elle yapmak, özellikle yoğun bürolarda zamanla hata üretir. Hukuk Bilgi Sistemi gibi bir online büro yönetim yazılımı, tebliğ tarihini girdiğinizde HMK m. 92/2 ve m. 93 kurallarını otomatik uygular; e-tebligatta beşinci gün kuralını ve tatil günlerini hesaba katar. Avukatın yapması gereken sadece doğru tebliğ tarihini sisteme girmektir.
Sıkça Sorulan Sorular
Tebligatı pazartesi aldım, süre çarşamba mı başlar?
Hayır. Tebligat pazartesi alındıysa süre salı günü başlar; çarşamba değil. Tebliğ günü sayılmaz, ama ertesi gün ilk gün olarak hesaplanır.
UYAP'ta tebligatı 3. günde gördüm, süre o gün mü başlar?
Avukatın fiili görme tarihi süreyi etkilemez. Tebligat Kanunu m. 7/a uyarınca beşinci günün sonu yasal tebliğ tarihi sayılır ve süre bunun ertesi günü başlar.
Tefhim edilen karara karşı süre nasıl işler?
Kural olarak gerekçeli kararın tebliği ile başlar. Bazı acil işlerde tefhimle başlama söz konusu olabilir; somut maddenin lafzına bakılmalıdır.
Tebliğ günü Cumartesi ise nasıl hesaplanır?
Tebliğ günü sayılmadığından, süre Pazar günü başlar; ancak Pazar tatil olduğundan ve burada söz konusu olan sürenin başlangıcı değil son günü kuralı (m. 93) son güne uygulandığından, başlangıç pazar günüdür ve sayım buradan yapılır. Son gün tatil ise m. 93 devreye girer.