İcra takiplerinde vekalet ücreti, davadan farklı bir mantıkla işler. Dava vekalet ücreti hüküm tarihinde kesinleşirken icra vekalet ücreti tahsile bağlıdır ve birden fazla aşamada hak edilir. Takibin açılması, kesinleşmesi, itiraz davalarının görülmesi ve nihayetinde tahsilatın sağlanması, her biri ayrı ücret kalemleri doğurur. AAÜT'nin icra ücretine ilişkin maddeleri bu aşamaları ayrı ayrı düzenler.
Takip Vekalet Ücreti
İcra takibinin açılmasıyla doğan vekalet ücretidir. AAÜT'nin icra ile ilgili maddesi uyarınca, takip miktarına göre nispi olarak hesaplanır. Takip kesinleştiğinde yarısı muaccel olur, kalan yarısı tahsilatın gerçekleşmesiyle hak edilir. Bu mantık, avukatı uzun süreli takiplerde de hak sahibi tutmayı amaçlar.
Tahsil Vekalet Ücreti
Asıl alacağın icra dosyasından tahsil edilmesi anında doğan ücrettir. AAÜT, tahsil edilen miktar üzerinden nispi vekalet ücretinin tamamının hak edileceğini düzenler. Yani 100.000 TL'lik takipte alacağın yalnızca 60.000 TL'si tahsil edildiyse, tahsil vekalet ücreti tahsil edilen tutar üzerinden hesaplanır. Bakiye kısım için tahsilat gerçekleştikçe vekalet ücreti de orantılı olarak doğar.
İtirazın Kaldırılması ve İtirazın İptali Davalarında Vekalet Ücreti
Borçlu icra takibine itiraz ettiğinde takip durur. Alacaklı vekili, itirazın iptali (genel hükümler) veya itirazın kaldırılması (icra mahkemesi) yoluna başvurur. Bu davalar ayrı birer yargılama olduğu için ayrı vekalet ücretine hükmedilir. İtirazın iptali davası asıl alacak üzerinden nispi vekalet ücretine konu olurken icra inkar tazminatı da AAÜT'ye göre ayrıca hesaplanır.
İhalenin Feshi ve Diğer Şikayetler
İcra mahkemesi nezdinde açılan ihalenin feshi, sıra cetveline itiraz, memurun işlemini şikayet gibi taleplerde de ayrı vekalet ücretine hükmedilir. Bu davalar genelde maktu vekalet ücretine konu olur; ancak bazı durumlarda dava değerine bağlı nispi hesaplama gündeme gelebilir.
Haczin Düşmesi ve Yenilemede Vekalet Ücreti
Borçlunun mallarına konulan haczin düşmesi ve yenileme talebinde bulunulması farklı işlemlerdir; her biri için ayrı vekalet ücreti doğmaz, ancak takip işlemlerinin bütünü içinde değerlendirilir. Yenileme talebi tek başına bir ücret kalemi oluşturmaz; ancak tahsilat aşamasında nispi ücrete dahildir.
Maaş ve Banka Hesabı Hacizleri
Maaş haczi veya banka hesabı haczi gibi düzenli tahsilat yöntemlerinde, her tahsilat dönemi için vekalet ücreti orantılı olarak hak edilir. Aylık olarak gelen maaş kesintilerinde, tahsil edilen tutar üzerinden tahsil vekalet ücreti hesaplanarak avukatın hesabına geçer. Bu yüzden uzun soluklu maaş haczi dosyaları, sürdürülebilir bir gelir akışı yaratır.
Karşı Yan İcra Vekalet Ücreti
Borçlunun itirazı haksız çıkar veya tahsilat gerçekleşirse, ödenen vekalet ücreti karşı taraftan tahsil edilir ve mülkiyeti Avukatlık Kanunu m. 164/son uyarınca avukata aittir (sözleşmede aksine hüküm yoksa). İcra dosyasından tahsilat doğrudan avukat hesabına yönlendirilebilir; bu, müvekkil-avukat arasındaki muhasebe karışıklığını önler.
İcra Vekalet Ücretinde KDV ve Stopaj
İcra vekalet ücretinde KDV ve stopaj genel kurallara tabidir. KDV oranı %20'dir ve tahsilat tarihinde kesilen serbest meslek makbuzunda gösterilir. Stopaj, ödeyici kurum KDV mükellefi bir tüzel kişiyse uygulanır; icra dosyasından çıkan ödemelerde icra dairesi stopaj yapmaz, ancak borçlu doğrudan ödeme yaptıysa borçlunun statüsüne göre stopaj kesintisi olabilir. Tedbir olarak detaylı senaryolar için mali müşavirinize danışmanız önerilir.
Dosyada Etkin Takip İçin Pratik Öneriler
İcra takiplerinde vekalet ücretinin doğru hesaplanması, dosyanın her aşamasının düzenli kayıt altına alınmasına bağlıdır. Takip açılış tarihi, kesinleşme tarihi, itiraz tarihi, tahsilat dönemleri ve karşı yan vekalet ücreti tahakkukları her dosyada tek bir ekrandan görülebilmelidir. Büro yönetim yazılımınızda her tahsilatı vekalet ücretine bağlamak ve net tutarları otomatik hesaplatmak, ay sonu mutabakatlarınızı hızlandırır.
Sıkça Sorulan Sorular
Borçlu takibe itiraz ederse vekalet ücreti ne olur?
Takip durur. Avukat itirazın iptali veya kaldırılması davası açar; bu dava ayrı bir yargılama olduğu için ayrı vekalet ücretine hak kazanılır. İcra inkar tazminatı da AAÜT'ye göre ayrıca hesaplanır.
Tahsilat kısmi yapıldıysa vekalet ücreti tamamı için doğar mı?
Hayır. Tahsil vekalet ücreti tahsil edilen tutar üzerinden hesaplanır. Bakiye kısım için, tahsilat gerçekleştikçe vekalet ücreti orantılı olarak doğmaya devam eder.
İcra takibinde stopaj kim tarafından yatırılır?
İcra dairesinden ödeme yapılıyorsa stopaj kesintisi yoktur. Borçlu, KDV mükellefi bir tüzel kişi olarak doğrudan ödeme yapıyorsa stopajı kesip vergi dairesine yatırmakla yükümlüdür.
Asıl alacak tahsil edilemezse vekalet ücretine ne olur?
Takip kesinleştiğinde takip vekalet ücretinin yarısı zaten muaccel olmuştur ve bu kısım için avukat hak sahibidir. Tahsil edilmeyen kısımda ise tahsil vekalet ücreti doğmaz; ancak aciz vesikası alındığı takdirde ileride zamanaşımı süresince yeniden takip ve tahsil yapılabilir.