Sabah saat 09:30. Cevap dilekçesi için son gün. UYAP açılmıyor. Sayfayı 20 defa yeniliyorsunuz, "internal server error" mesajı geliyor. Telefonda meslektaşlarınız da aynı sorunu yaşıyor. Bu kabus senaryosu her UYAP arızasında tekrarlanıyor. Peki süre kaçırılırsa ne olur? Sistemli bir koruma planı nasıl kurulur? Bu yazıda hem hukuki çerçeveyi hem pratik adımları paylaşıyoruz.

UYAP Kesintisinin Hukuki Çerçevesi

Türk hukukunda UYAP arızası nedeniyle yapılamayan elektronik işlemler için 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) ve ilgili UYAP yönetmeliği bazı koruma hükümleri içerir. Özellikle HMK madde 445/4'e göre, elektronik ortamda yapılması gereken bir işlem sistemin teknik nedenlerle çalışmaması yüzünden yapılamamışsa, engelin ortadan kalktığı tarihten itibaren süre yeniden işler.

Ancak uygulamada bu hüküm otomatik olarak çalışmıyor: süreyi koruyabilmeniz için kesintiyi belgelendirmeniz gerekir. Bu yüzden işlem yapamadığınız anda kanıtları toplamak kritiktir.

Kesinti Anında Yapmanız Gerekenler

UYAP erişilemediğinde ilk 15 dakika içinde şu adımları atın:

  • Ekran görüntüsü alın: Hata mesajını, tarayıcının URL çubuğunu ve saat/tarih görünür olacak şekilde kaydedin.
  • Birden fazla tarayıcı deneyin: Chrome, Firefox, Edge. Hepsinde aynı hata varsa kesinti gerçektir.
  • Mobil veri üzerinden de deneyin: Belki büronuzun internet sorunudur. Mobil veride de açılmıyorsa UYAP arızası kesindir.
  • UYAP duyurularına bakın: Resmi UYAP sayfasında veya sosyal medyada kesinti duyurusu olabilir; ekran görüntüsünü alın.
  • Meslektaşlarınızla doğrulayın: Baronuzun WhatsApp grubu veya Twitter'da hızlı doğrulama mümkündür. Bu, "sistem genelinde sorun var" beyanınızı güçlendirir.

Süreyi Kaçırmamak İçin Yedek Plan

Tüm avukatlık ofisi için bir "UYAP kesinti planı" hazırlamak süre kayıplarını en aza indirir:

  • Süre dolan dilekçeleri son gün değil, mümkünse 2-3 gün önce vermeyi alışkanlık edinin.
  • Acil durumda fiziksel olarak adliyeye giderek dilekçeyi elden vermek hala yasal olarak geçerlidir.
  • Adliyenin nöbetçi kalemini açık tuttuğu saatleri öğrenip yedek planınıza ekleyin.
  • Tebligat süreleri için bir takvim uyarı sistemi kurun; UYAP üzerinden takip yerine kendi sisteminizde de paralel takip yapın.

Sistemli Takvim Yönetimi

Süre koruma planının temeli, kendi takvim sisteminizi UYAP'a bağımlı tutmamaktır. UYAP üzerinden duruşma günü göründüğü için ayrıca takvim notu almıyorsanız, UYAP kesintisinde planınız çöker. Hukuk Bilgi Sistemi gibi büro yönetim yazılımları, dosya bazında duruşma tarihi, tebligat son günü ve istinaf/temyiz süreleri için otomatik hatırlatma kurmanıza olanak verir. Böylece UYAP açılmasa bile büronuzun takvimi çalışmaya devam eder.

Mücbir Sebep İddiası ve Belgelendirme

UYAP kesintisi nedeniyle süreyi kaçırmışsanız, ileride bir hak kaybı iddiası yapacaksanız belgeleriniz hazır olmalı:

  • Hata ekran görüntüleri (tarih ve saat damgalı).
  • Birden fazla cihaz ve internet bağlantısından alınmış ekran görüntüleri.
  • UYAP'ın varsa resmi kesinti duyurusu.
  • Baronuz veya bilirkişi tarafından kesintinin gerçek olduğuna dair beyan.
  • Kesinti süresince yaptığınız alternatif başvuru girişimleri (telefon kayıtları, e-posta yazışmaları).

Bu belgelerle dilekçenizde kesintinin teknik bir engel olduğunu ve sürenin yeniden işlemesi gerektiğini talep edebilirsiniz. Mahkeme takdir yetkisini kullanacaktır.

UYAP Yedek Planı: 5 Maddelik Kontrol Listesi

  1. Son güne kalmadan dilekçeyi hazırla.
  2. Hatayı görsel olarak belgele (ekran görüntüsü + saat).
  3. Adliye nöbetçi kaleminin saatlerini önceden bil.
  4. Takvim hatırlatmalarını UYAP'tan bağımsız bir sistemde tut.
  5. Süre korumayı yasal dayanak (HMK 445/4) ile gerekçele.

Sıkça Sorulan Sorular

UYAP çöktüğünde süre otomatik durur mu?

Hayır, otomatik durmaz. Süreyi belge ile koruyabilmek için kesintiyi kanıtlamanız gerekir. Belgelemeyi yapmazsanız mahkeme süre kaçırılmış sayabilir.

UYAP açıkken dilekçe gönderemedim, "ekran görüntüsü almışım" yetiyor mu?

Tek başına yetmeyebilir. Ek olarak birden fazla cihazdan denediğinizi, kesintinin sistem genelinde olduğunu (baro grubu kayıtları, sosyal medya paylaşımları) destekleyici delillerle güçlendirin.

Fiziksel dilekçe vermek hala mümkün mü?

Evet. UYAP zorunluluğu bulunsa da, sistem kullanılamadığında fiziksel başvuru hala geçerlidir. Adliye nöbetçi kalemi bu durumda evrakı kabul eder.

UYAP'ın resmi kesinti duyurusu nereden takip edilir?

UYAP'ın resmi sitesi ve Adalet Bakanlığı'nın bilişim duyuruları takip edilebilir. Avukat barosunun WhatsApp grupları da pratik bilgi kaynağıdır.