12 Mayıs 2026'da Adalet Bakanı Akın Gürlek, yargıda UYAP AI Karar Destek Sistemi'ni duyurdu. Türkiye'deki 78 baro "savunma hakkı yapay zekaya devredilemez" diyerek ortak bildiri yayınlarken, avukatlar için asıl soru şu: Bu gelişme büronuzu nasıl etkiler?
Nisan 2026'dan bu yana Adalet Bakanı Akın Gürlek'in gündemde tuttuğu yapay zeka projelerine Türkiye'nin 78 barosu tek sesle yanıt verdi: "Savunma hakkı yapay zekâya devredilemez." Barolar, sistemi avukatın yerini alma girişimi olarak değerlendirirken Bakanlık "tamamlayıcı araç" dedi. Bu tartışmada avukatlık bürolarının asıl sorusu farklı bir yerde duruyor: Yapay zeka büro iş akışını nasıl etkiler ve siz buna hazır mısınız?
UYAP AI Sistemi İki Bileşenle Geliyor
Adalet Bakanı Gürlek'in 12 Mayıs 2026'da kamuoyuyla paylaştığı projenin birinci bileşeni hâkimler ve savcılara yönelik: UYAP'a entegre çalışacak AI Karar Destek Sistemi, 30 milyondan fazla emsal kararı saniyeler içinde analiz edip içtihat özetleri sunacak. Karar verme yetkisi her zaman hâkimde kalacak; sistem araştırma sürecini hızlandırmakla sınırlı tutulacak.
İkinci bileşen vatandaş portalına entegre edilecek bir dilekçe platformu: Kira, nafaka veya alacak davalarında sorununu giren kullanıcıya sistem örnek dilekçe, delil rehberi ve olası karar tahmini sunacak. Bakanlık bu bileşeni "hukuk mesleğinin alternatifi değil, tamamlayıcısı" olarak tanımlıyor.
78 Baronun İtirazının Hukuki Temeli
"Vatandaşların avukat yardımı olmaksızın yapay zekâ üzerinden hukuki destek almasına imkân tanıyan uygulamalar, savunma hakkının özüne doğrudan müdahale niteliği taşır." — 78 Baro Ortak Bildirisi, 2026
Barolar üç ana noktada itiraz etti. Birincisi, avukatsız AI desteğinin savunma hakkını zayıflattığı iddiası. İkincisi, hukuki süreçlerin teknik veri işlemeden öte vicdanî ve etik değerlendirme gerektirdiği vurgusu. Üçüncüsü, hukuki hizmetlerin mekanik yapılara indirgenmesine karşı kurumsal mücadele taahhüdü. Türkiye Barolar Birliği de bu endişeleri paylaşarak meseleyi kurumsal zemine taşıdı.
AI Avukatın Yerine mi, Yanına mı?
Barolar'ın itirazı meşru; ancak meseleye başka bir açıdan da bakılabilir. Vatandaş dilekçe platformu basit, rutin davalarda belirli bir kullanım alanı bulabilir. Delil stratejisi, itiraz süreçleri, tahkim ve ilamlı icra gibi alanlarda ise avukatın hukuki deneyimi, etik yükümlülüğü ve yargı pratiği belirleyici olmayı sürdürür.
AI'ın avukatlık bürolarına asıl değeri farklı bir alanda: dosya durum takibi, duruşma takvimi yönetimi, müvekkil yazışmaları ve şablon belge hazırlama gibi tekrar eden idari süreçler. Bu süreçler büro zamanının önemli bir bölümünü tüketir. Avukat bu alanlarda AI'dan yararlandığında hukuki akıl yürütmeye daha fazla zaman kalır — vatandaş için değil, avukat için kullanılan AI bu yüzden farklı bir kategoride değerlendirilmeli.
Büronuzu Bu Değişime Hazırlamak İçin 3 Pratik Adım
Yapay zekanın yargıya entegrasyonu kaçınılmaz görünüyor. Bu süreçten değer çıkarmak için büronuzda şu üç önceliği hayata geçirebilirsiniz:
- İş akışı haritası çıkarın: Hangi görevler rutin ve tekrar ediyor? Dosya takibi, duruşma hatırlatmaları ve şablon dilekçe hazırlama — AI'ın en hızlı verimlilik sağladığı üç alan bunlar. Bu süreçleri tespit etmeden araç seçmek doğru olmaz.
- Müvekkil verisini önce güvenceye alın: Herhangi bir AI aracına veri göndermeden önce hangi bilgilerin 6698 sayılı KVKK kapsamında kişisel veri oluşturduğunu belirleyin. Müvekkil adı, TC kimlik numarası ve dava detayları anonim hale getirilmeden üçüncü taraf sistemlere gönderilmemeli; aksi hâlde veri sorumlusu sıfatıyla yükümlülüklerinizi ihlal edebilirsiniz.
- AI çıktısını eleştirel okumayı ekibinize öğretin: Dilekçe önerisi veya içtihat özetini sorgulamadan kullanmamak için kısa pratik alıştırmalar planlayın. AI her zaman güncel mevzuatı yansıtmaz; son kontrolü her zaman insan yapmalı.
Yapay zekanın avukatlık mesleğindeki yasal çerçevesini merak ediyorsanız, yapay zekanın avukatlıkta yasal sınırları başlıklı yazımız bu konuyu ayrıntılı ele alıyor.
Hukuk Bilgi Sistemi (HBS), dosya takibinden müvekkil yönetimine kadar avukatlık bürosunun rutin iş akışlarını merkezileştiren bir büro yönetim platformudur. Yapay zeka avukatın yanında çalışmalı — HBS bu ilkeyi operasyonel düzeyde hayata geçirir.
Sıkça Sorulan Sorular
Bakanlığın AI sistemi avukatların işini elinden alacak mı?
Bakanlık, UYAP AI Karar Destek Sistemi'nin hâkimler için danışma niteliğinde olduğunu ve karar verme yetkisinin her zaman hâkimde kalacağını açıkladı. Vatandaş dilekçe platformu basit davalarda kullanım alanı bulsa da delil stratejisi, itiraz süreçleri ve etik sorumluluk gerektiren alanlarda avukatın yerini alamaz.
78 baronun ortak bildirisi hukuki bir yaptırım içeriyor mu?
Bildiri kurumsal bir itiraz niteliği taşıyor; doğrudan hukuki yaptırım içermiyor. Barolar, hukuki hizmetlerin yapay zekaya devredilemeyeceği konusundaki mücadelelerini kurumsal düzeyde sürdüreceğini açıkladı.
UYAP AI Karar Destek Sistemi ne zaman devreye girecek?
Adalet Bakanlığı'nın 12 Mayıs 2026 açıklamasına göre sistem geliştirme aşamasında; kesin devreye alma tarihi kamuoyuyla henüz paylaşılmadı.
Avukat büroları AI araçlarını kullanırken KVKK'ya dikkat etmeli mi?
Evet. Müvekkil adı, TC kimlik numarası ve dava detayları 6698 sayılı Kanun kapsamında kişisel veri sayılır. Bu bilgiler anonim hale getirilmeden üçüncü taraf AI sistemlerine girilmesi, veri sorumlusu sıfatıyla avukatın KVKK yükümlülüklerini ihlal etmesine yol açabilir.
Küçük avukatlık büroları AI'dan nasıl faydalanabilir?
Dosya takibi, duruşma hatırlatmaları ve şablon belge hazırlama, küçük bürolarda bile hızlı verimlilik sağlayan alanlardır. Büro yönetim yazılımıyla entegre edildiğinde bu süreçler otomatikleşir; avukata müvekkiliyle ilgilenecek daha fazla zaman kalır.