TBB'nin 14-15 Şubat 2026 Yapay Zekâ ve Avukatlık Çalıştayı'nda Yapay Zekâ Destekli Avukat Asistanı projesinin başlatılmasına karar verildi. Çözüm ortakları çağrısı ve avukatlar için yeni mesleki standartlar şekilleniyor.

Yapay zekânın hukuk pratiğine entegrasyonu, son iki yıldır Türk avukatlığının en sık konuşulan ama en az somutlaşan başlığıydı. TBB'nin Şubat ayında düzenlediği iki günlük çalıştay, bu somutlaşmanın başlangıç noktasını oluşturuyor. Çalıştayın çıktısı sadece akademik bir tartışma metni değil; baroların talepleriyle şekillenmiş ve teknoloji ekosistemine yönelik açık bir işbirliği çağrısı içeriyor.

Avukat camiası için bu, "yapay zekâ avukatın yerini alır mı" sorusunun yerini "TBB hangi standartları belirleyecek ve bizim büromuzun bu standartlara uyumu nasıl olacak" sorusuna bırakmasının habercisi. Soru değiştikçe avukatın hazırlığı da değişiyor; çünkü resmi standartlar üzerine kurulu bir teknoloji çerçevesi, bireysel deneyimden farklı bir disiplin gerektiriyor.

Çalıştayın Çıktısı: Avukat Asistanı Projesi

Çalıştay, Av. Özdemir Özok Kongre ve Kültür Merkezi'nde 14-15 Şubat 2026 tarihlerinde gerçekleştirildi. İki gün boyunca beş farklı masada disiplinler arası ekipler — avukatlar, akademisyenler, teknoloji geliştiricileri ve kamu temsilcileri — bir araya geldi. Çıkan en önemli karar, TBB koordinasyonunda bir "Yapay Zekâ Destekli Avukat Asistanı" projesinin hayata geçirilmesi oldu.

Bu proje, baroların TBB'ye taşıdığı somut talebin yanıtı: avukatların ortak ihtiyaçlarına cevap veren, resmi denetim altında çalışan ve veri güvenliği standartları belirlenmiş bir yapay zekâ aracı. Çalıştay sonucunda TBB'nin açıkladığı çözüm ortakları çağrısı, yerli teknoloji şirketlerini bu projeye katkı sunmaya davet ediyor.

Çağrının dili dikkat çekici: TBB, sektörün dışındaki büyük teknoloji oyuncularını değil, yerli ekosistemi öncelikleyen bir model çiziyor. Bu, hem veri güvenliği hem de mesleki standartlar açısından önemli bir konumlanma. Avukatın kullandığı yapay zekâ aracının nereye veri gönderdiği ve hangi denetim çerçevesinde çalıştığı, eğitim verisinin müvekkil gizliliğine ne kadar saygı gösterdiği gibi sorular ön planda.

Beş Ana Tema: Çalıştayın Yol Haritası

İki gün boyunca beş masa, çalıştayın gündemini oluşturan beş ana tema üzerinde çalıştı. Bu temalar, Türkiye'de hukuk teknolojisi ekosisteminin önündeki temel soruların haritası niteliğinde:

  • Mevzuat ve meslek kuralları: Yapay zekâ kullanımının Avukatlık Kanunu ve baro yönetmelikleriyle uyumu.
  • Yapay zekâ okuryazarlığı ve eğitim: Avukatların yapay zekâyı doğru sorularla kullanma kapasitesinin geliştirilmesi.
  • Müvekkil hakları: Yapay zekânın müvekkil verilerini işlemesinde aydınlatılmış onam ve veri minimizasyonu.
  • Akreditasyon ve denetim: Avukatlık pratiğinde kullanılan yapay zekâ araçlarının sertifikasyon ve denetim çerçevesi.
  • Hukuk teknolojileri ekosistemi: Yerli geliştiricilerin baro talebine yanıt verebilmesi ve sürdürülebilir bir pazar oluşumu.

Her bir tema kendi içinde derin tartışmalar yarattı; ama hepsinin ortak bulgusu şu: avukatlık camiası yapay zekâdan kaçmıyor, kontrollü bir biçimde benimsemenin yolunu arıyor. Bu, "AI yasaklansın" tartışmasından çok farklı bir konumlanma ve TBB'nin sahip çıktığı çerçevenin önemli bir yansıması.

Yapay zekâ destekli avukat asistanı nedir? Avukatın günlük iş akışında — içtihat araştırması, dilekçe taslağı hazırlama, mevzuat sorgulama, dosya özetleme gibi adımlarda — yardımcı olan ve TBB'nin belirlediği veri güvenliği ile etik standartlar çerçevesinde çalışan yapay zekâ aracıdır.

Mevzuat ve Meslek Kuralları Tarafı

Çalıştayın ilk masasında ele alınan mevzuat boyutu, avukatlık pratiğinde yapay zekâ kullanımının hukuki çerçevesini tartıştı. Türkiye'de henüz yapay zekânın avukat tarafından kullanımına özel bir mevzuat yok; ama Avukatlık Kanunu'nun meslek sırrı, sadakat ve dürüstlük yükümlülükleri yapay zekâ araçlarının kullanımında da bağlayıcı.

Bu, pratikte şu anlama geliyor: bir avukat, müvekkili adına bir yapay zekâ aracına bilgi verirken o bilginin işlenme ve saklanma koşullarını bilmek zorunda. Eğer araç, müvekkilin kişisel verilerini eğitim verisi olarak kullanıyorsa, bu Avukatlık Kanunu'nun meslek sırrı hükümleriyle çelişebiliyor. Çalıştay raporları, bu çelişkinin nasıl yönetileceğine dair açık standartların gerektiğini vurguluyor.

Mevzuat tarafındaki bir başka mesele, yapay zekânın ürettiği çıktının avukat tarafından imzalanmadan önce ne ölçüde denetlenmesi gerektiği. "Halüsinasyon" olarak bilinen, var olmayan içtihat ya da kanun maddesi üretme riski, yargılama sürecinde ciddi sorunlar yaratabilir. Çalıştay, bu riskin yönetimi için avukatın her yapay zekâ çıktısını insan denetimiyle teyit etme yükümlülüğünün altını çizdi.

Veri Güvenliği ve Müvekkil Hakları

Üçüncü masanın ana konusu müvekkil hakları ve veri güvenliği oldu. KVKK'nın açık rıza, aydınlatma ve veri minimizasyonu ilkeleri yapay zekâ araçlarının kullanımında doğrudan devreye giriyor. Müvekkilinizin dosyasındaki bilgiyi bir yapay zekâ aracına yüklediğinizde — özellikle bulut tabanlı yabancı bir araca — KVKK'nın yurt dışına veri aktarımı hükümleri devreye girebiliyor.

Bu sorunun çözümü için çalıştayda iki yaklaşım öne çıktı: birincisi, veri minimizasyonu yoluyla yapay zekâya gönderilen bilginin anonimleştirilmesi; ikincisi, yerli ve TBB onaylı araçların kullanımı. İkinci yaklaşım, yapay zekâ destekli avukat asistanı projesinin temel motivasyonu zaten.

Müvekkil hakları tarafında bir başka konu, avukatın yapay zekâ kullandığını müvekkile bildirme yükümlülüğü. Çalıştay, bu konuda zorunlu bir bildirim olmasa da iyi uygulamanın aydınlatılmış onam çerçevesinde müvekkili bilgilendirmek olduğunu raporladı. Bu, gelecekte standart vekalet sözleşmelerine eklenecek bir madde haline gelebilir.

Avukat Tarafında Yapay Zekâ Okuryazarlığı

Yapay zekâdan en çok yararı, onu "soru sorma sanatı" ile birleştirebilen avukatlar görüyor. Çalıştayın ikinci masasında üzerinde durulan yapay zekâ okuryazarlığı kavramı, tam olarak bu beceriyi anlatıyor. Doğru bilgiyi almak için doğru soruları sormak, çıktıyı eleştirel okumak ve sınırları bilmek, bir avukatın yapay zekâ aracından gerçek değer yaratmasının ön koşulu.

Bu, hukuk fakültelerinin müfredatına yapay zekâ derslerinin girmesi ve baroların sürekli mesleki gelişim programlarında bu başlığa yer vermesi anlamına geliyor. Çalıştay raporu, mesleki gelişim programlarının yapay zekâ modüllerini standartlaştırmasını önerdi.

Pratik avukat için bugünden başlayabilecek bazı adımlar var: müvekkil dosyasında yer alan bilgileri yapay zekâya gönderirken hangi alanları redakte edeceğinizi belirleyen bir kuralı netleştirmek; yapay zekânın ürettiği her dilekçe taslağını referans verdiği içtihatla teyit etmek; yapay zekâ kullanımını dosya bazında belgeleyerek meslek sorumluluğu açısından izlenebilir kılmak.

Büroda Yapay Zekâ Kullanım İlkeleri

  • Müvekkil verisi göndermeden önce ad, T.C. kimlik ve adres bilgilerini anonimleştirin.
  • Yapay zekâ çıktısındaki her içtihat referansını orijinal kaynaktan teyit edin.
  • Dilekçe taslağı, müzakere notu ve uyum analizi gibi çıktılarda avukat denetimi son adım olsun.
  • Kullanılan aracın veri saklama ve aktarım politikasını yıllık olarak gözden geçirin.
  • Müvekkilinizi yapay zekâ kullanımına dair genel bir bilgilendirme metniyle aydınlatın.
  • Yapay zekâ kullanımının izini, dosya akış kaydında belge olarak tutun.

Yerli Hukuk Teknolojisi Ekosistemi

Çalıştayın beşinci masasındaki tartışma, belki en az somut ama uzun vadede en etkili olanı: Türkiye'de sürdürülebilir bir hukuk teknolojisi ekosistemi nasıl kurulur? TBB'nin çözüm ortakları çağrısı tam da bu sorunun cevabı arayışı. Yerli geliştirici şirketlerin baro pazarına erişimi, mevcut sistemde dağınık ve düzensiz; çalıştayın çağrısı bu erişimin yapısallaşması anlamına geliyor.

Bu yapı için kritik olan şey, baroların talebini standartlaştıran bir çerçeve. Her baronun ayrı bir teknoloji ihtiyacı yerine, ortak ihtiyaçlar bütünü etrafında ortak çözümler geliştirilmesi hem maliyeti düşürüyor hem de avukat üzerindeki "her büroda farklı sistem" yükünü azaltıyor.

Ekosistemin sağlıklı büyümesi için bir başka şart, geliştirici şirketlerin TBB'nin belirlediği standartlara uyumu denetlenmiş olmak. Çözüm ortağı havuzuna girmek, sertifikasyon ve uyum testlerinden geçmek anlamına gelecek; bu, avukatlar açısından "güvenilir araç" listesinin oluşmasına yardım edecek.

Akreditasyon ve Denetim: Sertifikalı Araçlar Dönemi

Çalıştayın dördüncü masasında ele alınan akreditasyon konusu, avukat tarafında doğrudan görünmese de uzun vadede en önemli yapı taşı olabilir. Akreditasyon, kullanılan bir yapay zekâ aracının TBB veya bağlı bir kurumun belirlediği standartlara uyduğunun resmi olarak teyit edilmesi anlamına geliyor. Bu, ilaç sektöründeki onaylı reçete uygulaması ya da finansta lisanslı yazılım kullanımı kavramlarına yakın bir model.

Akreditasyon çerçevesinin pratikte iki avantajı olacak. Birincisi, avukatın araç seçiminde "güvenilir mi?" sorusunun cevabı netleşecek; kendisi her aracı tek tek incelemek zorunda kalmayacak. İkincisi, kullanıcı tabanındaki güveni artırması, yerli geliştirici şirketlerin sürdürülebilir yatırım yapmasının önünü açacak.

Denetim tarafında ise, akreditasyonlu araçların düzenli olarak veri güvenliği ve mesleki standartlara uyum bakımından test edilmesi öngörülüyor. Bu test mekanizmasının nasıl işleyeceği, çalıştay sonrası süreçte TBB tarafından detaylandırılacak konulardan biri.

Sıradan Avukatın Bu Süreçten Çıkaracağı Üç Sonuç

Çalıştay ve yapay zekâ destekli avukat asistanı projesi büyük resimde TBB ölçeğinde bir hareket; ama tek tek avukatlar için de üç pratik sonuç içeriyor. Birincisi, yapay zekâ artık avukatlık pratiğinin parçası olacak ve bu pratiği şekillendiren standartlar resmi bir çerçevede belirleniyor. Bu çerçeveye uyum sağlamak rekabet değil, asgari standart olacak.

İkincisi, avukatın bireysel olarak seçtiği yapay zekâ araçlarının TBB standartlarına uyumu önemli bir karar kriteri haline geliyor. Bugün "denemek için" seçtiğiniz bir araç, yarın baronun denetim çerçevesinde sorgulanabilir hale gelebilir. Veri saklama, aktarım ve eğitim verisi politikaları olan, şeffaf araçları seçmek isabetli olacak.

Üçüncüsü, yapay zekâ destekli iş akışını büronun günlük rutinine yerleştirmek için zaman, kaynak ve eğitim yatırımı gerekiyor. Bunu erken yapan bürolar, hem maliyet avantajını hem de hizmet kalitesi avantajını yıllar boyunca taşıyacak. Geç kalanlar ise yıl içinde rekabet edebilmek için sıkıştırılmış bir öğrenme eğrisinde ilerlemek zorunda kalacak; bu da müvekkil hizmetini ister istemez aksatıyor.

Bu üç sonucun ortak paydası, yapay zekânın bir "trend" değil, hukuk pratiğinin yeni temeli olduğu gerçeği. Geleneksel araştırma, dilekçe taslağı ve içtihat tarama süreçleri yapay zekâ destekli süreçlerle yer değiştiriyor; ve TBB'nin çerçevesi bu değişimin avukatın meslek ilkelerine zarar vermeden yaşanmasını hedefliyor.

Büronuzu Yeni Standartlara Hazırlamak

Yapay zekânın hukuk pratiğine girişi, "kullanırım ya da kullanmam" ikili sorusunun çok ötesinde, "nasıl kullanırım" sorusu etrafında şekilleniyor. TBB çalıştayının verdiği mesaj net: yapay zekâ kullanımı standart hale gelecek ve bu standardı belirleyen çerçeve şu anda yazılıyor. Avukat için fark yaratacak olan, bu çerçeveye uyumlu bir iş akışını şimdiden kurmak.

Bu kuruluşun pratik adımları arasında müvekkil verisi yönetimi, dosya akışının izlenebilirliği, kullanılan araçların envanteri ve yapay zekâ çıktılarının insan denetiminin belgelenmesi yer alıyor. Bu adımları manuel takip etmek mümkün ama hata oranı yüksek; bütünleşik bir büro yönetim sistemi içinde takip etmek hem hızlı hem güvenilir.

Hukuk Bilgi Sistemi (HBS), yapay zekâ destekli iş akışını TBB standartlarıyla uyumlu biçimde büronuza taşımanız için tasarlandı. Dosya bazlı müvekkil veri yönetimi, KVKK uyumlu işleme kayıtları ve avukat denetiminin izlenebilirliği büronun bu yeni döneme hazırlığının temelini oluşturuyor. Yapay zekâ bir araç; ama o aracın etrafında doğru süreçleri kurmak avukatın işi. HBS, bu süreçleri kurma yolculuğunuzda yanınızda.

Sıkça Sorulan Sorular

TBB Yapay Zekâ Destekli Avukat Asistanı projesi nedir?

TBB'nin 14-15 Şubat 2026 çalıştayında karar verilen, baroların ortak ihtiyaçlarına yanıt veren ve resmi denetim altında çalışacak bir yapay zekâ aracı projesidir. TBB koordinasyonunda yerli teknoloji şirketlerinin çözüm ortağı olarak katılımıyla geliştirilmesi planlanmaktadır.

Avukat olarak yapay zekâ kullanırken hangi mevzuat hükümlerine dikkat etmeliyim?

Avukatlık Kanunu'nun meslek sırrı, sadakat ve dürüstlük yükümlülükleri ile KVKK'nın açık rıza, aydınlatma ve veri minimizasyonu ilkeleri yapay zekâ kullanımında doğrudan devreye girer. Müvekkil verisini aracına gönderirken anonimleştirme ve veri saklama politikasının teyidi şarttır.

Yapay zekâ halüsinasyonu nedir, avukat için riski nedir?

Halüsinasyon, yapay zekânın var olmayan içtihat, kanun maddesi veya kaynak üretmesidir. Avukat için bu, dilekçeye kaynak gösterme yanılgısı ya da müvekkile hatalı strateji öneri riski yaratır. Bu nedenle yapay zekâ çıktısındaki her referansın orijinal kaynaktan teyit edilmesi gerekir.

Müvekkilime yapay zekâ kullandığımı bildirmek zorunda mıyım?

Şu an için yasal bir zorunluluk olmamakla birlikte, aydınlatılmış onam çerçevesinde iyi uygulama müvekkili bilgilendirmektir. TBB çalıştay raporları, vekalet sözleşmelerine yapay zekâ kullanımına dair genel bilgilendirme maddesinin eklenmesini önermektedir.

TBB yapay zekâ çalıştayında öne çıkan beş ana tema nedir?

Mevzuat ve meslek kuralları, yapay zekâ okuryazarlığı ve eğitim, müvekkil hakları, akreditasyon ve denetim, hukuk teknolojileri ekosistemi olarak beş ana tema üzerinde yoğunlaşılmıştır. Her tema kendi içinde derin tartışmalar yaratmış ve TBB'nin yol haritasına temel oluşturmuştur.

Yerli hukuk teknolojisi ekosistemi neden önemli?

Veri güvenliği, KVKK uyumu ve TBB standartlarına uyum açısından yerli geliştirici şirketler, baroların ortak ihtiyaçlarına yanıt verecek bir ekosistem oluşturmaktadır. Bu, müvekkil verisinin yurt dışına aktarımı riskini azaltır ve resmi denetim altında çalışan araçların yaygınlaşmasını sağlar.