Nafaka alacaklarına dayalı icra takiplerinde vekalet ücreti hesabı, nafaka türüne göre değişen kesinleşme şartı ve 56.250 TL'lik maktu/nispi eşik nedeniyle sık karıştırılan bir alan. Bu rehber, Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihadına dayalı adım adım hesaplama kılavuzu sunuyor.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihadı, nafaka türüne göre icra takibinin başlatılma koşullarını net biçimde birbirinden ayırıyor: tedbir nafakası için kesinleşme şartı bulunmazken, yoksulluk nafakası ve iştirak nafakası ancak boşanma ilamı kesinleştikten sonra takibe konulabilir. Bu ayrım yanlış anlaşıldığında avukat icra takibini yanlış başlatıyor, müvekkil gereksiz masraf yapıyor ve zaman kaybediliyor.
Nafaka Türüne Göre Kesinleşme Şartı
Aile hukuku avukatlarının icra aşamasında sıklıkla karşılaştığı ilk soru şudur: "Boşanma kararı kesinleşmeden nafakayı takibe koyabilir miyim?" Cevap nafaka türüne göre değişiyor:
- Tedbir nafakası: Boşanma davası süresince geçerli, bağımsız infaz kabiliyeti olan bir alacaktır. Boşanma kararının kesinleşmesi beklenmeden icra takibine konulabilir.
- Yoksulluk nafakası ve iştirak nafakası: Boşanma hükmünün fer'i niteliğindedir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihadına göre, boşanma ilamı kesinleşmeden bu nafaka türlerine dayalı icra takibi başlatılamaz.
Pratikte bu şu anlama geliyor: aynı boşanma dosyasından hem tedbir hem yoksulluk nafakası çıkıyorsa, takipler eş zamanlı yapılamaz. Önce kesinleşme belgesi alınmalı, sonra yoksulluk nafakası için ayrı bir takip başlatılmalı. Kesinleşme sağlanmadan yanlışlıkla takip açılırsa, icra müdürlüğü bu takibi işleme alsa bile borçlunun itirazı üzerine takip iptal edilebilir; gereksiz masraf ve zaman kaybı müvekkilde ciddi memnuniyetsizliğe yol açar.
56.250 TL Eşiği: Maktu mu, Nispi mi?
Nafaka icra takibinde vekalet ücreti, takip talebindeki asıl alacak miktarına göre iki farklı yöntemle hesaplanır (2025-2026 AAÜT, 3. kısım):
- Asıl alacak ≤ 56.250 TL: Maktu vekalet ücreti uygulanır.
- Asıl alacak > 56.250 TL: Asıl alacak üzerinden nispi (oransal) tarife uygulanır.
Vekalet ücreti hesabında esas alınan rakam takipteki asıl alacaktır; işlemiş faiz ve masrafların eklendiği toplam takip çıkışı değil. Hesaplanan vekalet ücreti hiçbir hâlde asıl alacağın kendisini aşamaz.
Birikmiş aylık nafaka takiplerinde bu eşik sıkça aşılır ve nispi hesap geçerli olur. Örneğin 18 aylık 4.000 TL/ay birikmiş iştirak nafakası = 72.000 TL asıl alacak; bu durumda 56.250 TL eşiği aşıldığından nispi tarife uygulanacak. Tersine, yalnızca 3-4 aylık tedbir nafakası birikiminde maktu tarife geçerli kalabilir. Bu hesabı her dosya için doğru yapmak hem ücret sözleşmesinin güncellenmesi hem de müvekkile doğru bilgi verilmesi açısından kritik.
Aile Mahkemesi ve İcra Dairesi: Farklı Vekalet Ücreti
Avukatın hem boşanma davasında hem de nafaka icra takibinde görev aldığı dosyalar için önemli bir ayrım: her aşama kendi vekalet ücretini üretiyor. Aile mahkemesinde hükmedilen avukatlık ücreti ile icra dairesinde ortaya çıkan vekalet ücreti, birbirinden bağımsız kalemler. Müvekkil ile yapılan ücret sözleşmesi boşanma için belirli bir tutar öngörmüşse, ardından başlayan nafaka icra takibi için yeni ve ayrı bir ücret düzenlemesi yapılmalıdır. Bu noktanın sözleşmede açık tutulmaması ileride anlaşmazlığa zemin hazırlıyor; "bunu dava ücretinin içinde saydım" itirazı küçük bürolar için ciddi sorun kaynağına dönüşebilir.
Borçlu Erken Öderse: ¾ Kuralı
İcra takibine itiraz etmeksizin borçlu, ödeme emrinde belirtilen süre içinde borcunu tamamen öderse, vekalet ücretinin tamamı değil yalnızca dörtte üçü (¾) takdir edilir. Bu kural nafaka takiplerinde de geçerli. Avukatın bu ayrımı müvekkiline önceden açıklaması önemli: müvekkil "tüm ücretimi alacaksın" beklentisinde olabilir, oysa erken ödeme hâlinde hesaplanan tutarın ¼'ü talep edilemez. Müvekkil bunu takibin sonunda öğrenirse güven sorunu yaşanabiliyor; önceden bilgilendirme bu riski ortadan kaldırır.
Pratik Aksiyon: Adım Adım Hesaplama
Nafaka icra takibinde vekalet ücretini doğru hesaplamak için şu sırayı izleyin:
- Nafaka türünü belirleyin: Tedbir mi, yoksulluk mu, iştirak nafakası mı? Yoksulluk ve iştirak için boşanma kesinleşme belgesi alın.
- Asıl alacağı hesaplayın: Birikmiş aylık tutarları toplayın; faiz ve masrafları bu hesaba dahil etmeyin.
- 56.250 TL eşiğini kontrol edin: Eşiğin altındaysa maktu, üstündeyse AAÜT 3. kısım nispi tarifeyi uygulayın.
- ¾ kuralını not düşün: Müvekkil sözleşmesinde erken ödeme senaryosunu ve ücret farkını açıklayın.
- Hesabı dosyaya kaydedin: İtiraz hâlinde hesap adımlarının gösterilebilir olması gerekiyor.
Pratik Aksiyon: Büro Sürecini Düzene Sokmak
Nafaka takibi sıklıkla yapan bürolar için aylık birikmiş tutarların hesaplanması, hangi nafaka türünün hangi aşamada olduğunun takibi ve vekalet ücreti hesaplarının dosyalarda tutulması zaman alan tekrar eden işler. AAÜT güncellemelerinin büronuza yansımaları için Mart 2026 AAÜT değişikliği rehberini inceleyebilirsiniz. Hukuk Bilgi Sistemi (HBS), dava takibi ve finansal kayıtları tek platformda tutarak bu tekrar eden iş yükünü azaltır.
Sıkça Sorulan Sorular
Tedbir nafakası boşanma kesinleşmeden icra takibine konulabilir mi?
Evet. Tedbir nafakası, boşanma davası sırasında verilen bağımsız bir karar olduğundan kesinleşme beklenmeden icra takibine konulabilir. Yoksulluk nafakası ve iştirak nafakası ise Yargıtay 12. Hukuk Dairesi içtihadına göre ancak boşanma ilamı kesinleştikten sonra takibe konulabilir.
Nafaka icra takibinde vekalet ücreti hangi tutara göre hesaplanır?
Asıl alacak üzerinden hesaplanır; işlemiş faiz, masraflar ve toplam takip çıkışı dahil edilmez. 56.250 TL eşiğine kadar maktu, üzerinde AAÜT 3. kısım nispi tarifeye göre hesaplanır (2025-2026 AAÜT, RG 4 Kasım 2025).
Borçlu nafakayı ödeme süresi içinde öderse vekalet ücreti ne kadar olur?
Ödeme emrindeki süre içinde tam ödeme yapılırsa vekalet ücretinin yalnızca dörtte üçü (¾) takdir edilir. Müvekkilinizi bu olasılık hakkında ücret sözleşmesinde önceden bilgilendirmeniz ileriki anlaşmazlıkları önler.
Boşanma davası ve nafaka icra takibi için ayrı ücret sözleşmesi gerekir mi?
Evet. Her aşama kendi vekalet ücretini doğuruyor. Boşanma davası için hükmedilen avukatlık ücreti ile nafaka icra takibinde ortaya çıkan ücret birbirinden bağımsız kalemler. Ücret sözleşmenizde bu ayrımın net olması önerilir.
Birikmiş nafaka hesabında faiz asıl alacağa eklenir mi?
Hayır. Faiz ayrıca talep edilebilir ancak vekalet ücreti hesabında esas alınan yalnızca asıl alacaktır. Birikmiş aylık tutarların toplamı asıl alacağı, bu alacak üzerinden işleyen faiz ise ayrı bir kalem oluşturur.